Dziś żadne narzędzie nie zastąpi obecności rodzica. To on jest tarczą dziecka przed zagrożeniami w sieci. – „Moje życie bez telefonu jest puste” – mówią nastolatki i nie rozumieją dyskutowanych ograniczeń dotyczących dostępu do mediów społecznościowych – mówiła Anna Rywczyńska, koordynatorka Polskiego Centrum Safer Internet i kierowniczka działu Profilaktyki Cyberzagrożeń w NASK podczas 22. Gali Dnia Bezpiecznego Internetu organizowanej 10 lutego przez NASK i Fundację Dajemy Dzieciom Siłę.
Po raz 22. eksperci z sektora edukacyjnego, NASK, Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę i innych organizacji pozarządowych oraz administracji publicznej, pracowali nad rozwiązaniami dotyczącymi bezpieczeństwa w internecie. Pod hasłem „Działajmy razem” zgromadzili się ludzie, którym – mówiąc najprościej – zależy na dzieciach.
– Nie w zakazach cel i rozwiązanie, ale w zrozumieniu – mówił Krzysztof Gawkowski, wicepremier i minister cyfryzacji. Wicepremier podkreślał, że bezpieczeństwo dzieci w internecie to wyzwanie obywatelskie i zadanie dla nas wszystkich. – Niektóre dzieci już w wieku 5 lat dostają telefon do oglądania bajek, a smartfona – jak wynika z badań NASK – w wieku 9 lat. To my, rodzice i starsi, dajemy im ten telefon do ręki. Skoro przyzwalamy, to znaczy, że akceptujemy. I nie o brak akceptacji chodzi, ale o zrozumienie problemu i odpowiedzialność za młodego człowieka – zaznaczał.
Dzieci potrzebują zasad
Według badań NASK dziecko spędza w sieci niemal 5 godzin dziennie, a swój pierwszy smartfon dostaje jeszcze przed 9. urodzinami. Cyberprzemoc to codzienność wielu dzieci i nastolatków. Ale połowa z nich nie mówi nikomu o agresji, której doświadcza w sieci. Hejt, patostreamy czy pornografia to treści, na które dzieci nie są gotowe psychicznie.
– Dzieci widzą nas, rodziców, jako agresora, kogoś, kto chce narzucać swoje rozwiązania, zakazywać dostępu do mediów, a przy tym jest niedoinformowany. Naszą rolą i obowiązkiem jest im wyjaśniać, dlaczego potrzebują wsparcia w zadbaniu o swoją cyfrowa higienę i dlaczego to ważne – podkreślała Anna Rywczyńska, koordynatorka Polskiego Centrum Safer Internet i kierowniczka działu Profilaktyki Cyberzagrożeń w NASK – Rodzice dziś nieco halucynują, jak sztuczna inteligencja. Trochę im się wydaje, że coś robią, że wprowadzają jakieś zasady, ale rozdźwięk między deklaracjami rodziców, a poczuciem wspólnie wypracowanych zasad przez nastolatków, jest bardzo duży. Dla dzieci często nasze postawy w sieci są niezrozumiałe, niespójne i nieczytelne. Ale równocześnie same dzieci mówią, że ich potrzebują. I jeśli zostaną wspólnie wypracowane, to będą przez nie respektowane.
15 powodów
Dzień Bezpiecznego Internetu to ogólnoświatowa akcja, która tak naprawdę trwa cały rok. Bo działania w zakresie bezpieczeństwa dzieci w internecie są potrzebne codziennie. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę startuje z kampanią „15 powodów”, która uczy o zagrożeniach social mediów dla młodych użytkowników oraz postuluje wprowadzenie rzetelnych mechanizmów potwierdzania wieku i ustalenia go na poziomie minimum 15 lat.
– Krzywda dzieci w internecie dzieje się codziennie i na ogromną skalę. Z naszych analiz wynika, że wykorzystywania seksualnego online doświadczyła co 7 dziewczynka i co 10 młody człowiek w Polsce. Dzieje się to głównie w mediach społecznościowych. Dlatego w kampanii 15 powodów pokazujemy katalog realnych zagrożeń i jasno mówimy: to dzieci nie są rozwojowo gotowe na to pełne zagrożeń środowisko. Platformy nie weryfikują wieku, są projektowane w sposób wciągający i uzależniający, a sama edukacja na temat zagrożeń nie wystarczy. Potrzebna jest systemowa zmiana i realna odpowiedzialność dostawców usług, by bezpieczeństwo dzieci było uwzględnione już na etapie projektowania platform. Apelujemy także do ustawodawców, żeby te kluczowe zmiany wprowadzić, ale też, przede wszystkim, je egzekwować – mówi Łukasz Wojtasik, koordynator programu Dziecko w Sieci Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę.
Nie tylko jeden dzień w roku
Gala to nie jedyne działanie NASK i Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę w ramach Dnia Bezpiecznego Internetu. Każdego roku rejestrowane są tysiące warsztatów zajęć edukacyjnych, kampanii informacyjnych czy konkursów dotyczących bezpieczeństwa w internecie, organizowanych przez szkoły, organizacje pozarządowe, firmy i osoby prywatne. Do końca marca można zgłaszać i organizować lokalne inicjatywy na stronie DBI.pl.
Obchodzony w tym roku pod hasłem „Działajmy razem!” DBI jest wyjątkową okazją do podkreślenia jak ważna jest współpraca – państwa, organizacji i ekspertów – w kształtowaniu bezpiecznej i świadomej obecności dzieci i młodzieży w cyfrowym świecie. Dzień Bezpiecznego Internetu (DBI) ustanowiony został z inicjatywy Komisji Europejskiej w 2004 roku. Obchodzony jest w ponad 180 państwach. Organizatorem wydarzenia w Polsce od 2005 roku jest Polskie Centrum Programu Safer Internet (PCPSI), któretworzą Państwowy Instytut Badawczy NASK oraz Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, w ramach unijnego programu „Digital Europe”.
